JSC: Stop met wegkijken: geweld is geen traditie.

Statement jaarwisseling 2025-2026 Jong Sociaal Contract

Laten we ophouden met half werk. Als we vuurwerk toch blijven verdedigen “omdat het traditie is”, laten we die traditie dan eindelijk serieus nemen. Niet langer wat sierpotjes en sterretjes. Nee, vol gas vooruit. Zwaarder, harder, nóg dichterbij. Het liefst richting alles wat probeert de boel nog enigszins leefbaar te houden. Brandweer? Ambulance? Politie? Uitstekende mikpunten. Ze rijden immers met zwaailichten, dus ze vragen erom.

Wie zijn wij om jongeren hun expressievorm te ontnemen? Sommigen schrijven gedichten, anderen gooien explosieven naar mensen die levens proberen te redden. Vrijheid, toch?

En als er dan weer woningen in brand vliegen, auto’s uitbranden en complete straten veranderen in oorlogsgebieden.. Ach ja.. Dat is de prijs van gezelligheid. Elk feest heeft z’n slachtoffers. Oudejaarsavond is geen uitzondering, maar inmiddels gewoon een statistiek, net zoals het aantal gebakken oliebollen.

Oud & Nieuw begint steeds meer te lijken op de premisse van The Purge: een moment waarop regels tijdelijk niet lijken te gelden. Waarin vernieling, intimidatie en geweld worden gedoogd als traditie. Wat ooit werd verkocht als een feestelijke traditie, wordt steeds vaker misbruikt als vrijbrief voor buitensporig geweld. Tegen onschuldige omstanders. Tegen hulpverleners. Tegen mensen die simpelweg hun werk doen of thuis op de bank zitten, tot er vuurwerk door het raam naar binnen vliegt of hun auto in vlammen opgaat.

Dit is wat er gebeurt als je elk jaar wegkijkt. Als je geweld blijft bagatelliseren als “incidenten”. Als je traditie belangrijker vindt dan veiligheid. Als je stoerdoenerij verwart met vrijheid.

Wie vandaag nog roept dat “het allemaal wel meevalt”, pleit feitelijk voor precies dit. Voor nog meer chaos, nog meer schade, nog meer slachtoffers, ook onder degenen die alleen maar hun werk doen. Waarom noemen we dit nog traditie, terwijl het voor een groeiende groep vooral een excuus is om ongestraft los te gaan zonder verantwoordelijkheid?

Wij vinden dat dit anders moet. Niet omdat we tegen vieren zijn, maar omdat we vóór bescherming zijn. Voor brandweerlieden die doelbewust worden opgewacht. Voor politieagenten die met explosieven worden belaagd. Voor ambulancepersoneel en artsen die levens proberen te redden. En voor omstanders die niets met dit geweld te maken willen hebben, maar wel de schade dragen.

Een samenleving die dit normaal vindt, is iets kwijtgeraakt. Wij kiezen ervoor dat niet te accepteren. Wij weigeren dit normaal te vinden. We weigeren mee te doen aan het sprookje dat dit onschuldig feestgedruis is. Als dit de logica is van pro-vuurwerkbeleid, laten we die logica dan tenminste hardop uitspreken.

Dan hoort iedereen hoe absurd ze klinkt.

— Jong Sociaal Contract